1. سلولهای
عصبی
مغز و اعصاب از سلولهای
عصبی تشکیل شدهاند و «نورون» نامیده
میشوند. تعداد نورونها
در مغز به صد میلیارد میرسد.
هر سلول عصبی بهطور معمول از یک جسم
سلولی، یک «آکسون» و «دندریت»های
متعدد تشکیل شده است. پیامهای
عصبی پس از عبور از دندریتها
وتفسیر شدن توسط جسم سلولی، سرانجام از طریق آکسون به نورونهای
دیگر منتقل میشوند. نقطهای
که رشتـههای عصبی و نورونها
به هم متصـل میشـود، سیناپسها
نامیده میشوند. سیناپسها
بهصورت پالسها(ضربان)
الکتریکیاند و تعدادشان به صدها
عدد در ثانیه میرسـد.
2. قشر پیشپیشانی
تحقیقات نشان دادهاند
که قشر پیشپیشانی مغز در تعدیل
رفتار اجتماعی مشخص، تصمیمگیریها،
تشخیص خوب و بد، هیجانها و
تنظیم اعمال و رفتار نقش مهمی ایفا میکند.
3. ناحیه بروکا
ناحیه بروکا واقع در نیمکره
سمت چپ مغز، اساساً سمت راست بدن را کنترل میکند
و مراکز کلامی و گفتاری، محاسبههای
ریاضی، و فرماندهی تارهای صوتی در این بخش قرار دارد. در این تصویر شما ناحیه
بروکا را در نیمکره سمت چپ مغز میبینید.
که قرینه همین ناحیه در نیمکره
سمت راست واقع شده است.
4. مغز و سلولهای
عصبی
مغز مرکز کنترل همه نوع فعالیتهای
انسان است. این عضو خاکستری بدون حرکت و چینخورده
به همراه بیش از میلیاردها نورون، علاوهبر
سازماندهی همه نوع فعالیتهای
بدن، هر نوع دادههای ورودی از محیط را
بررسی میکند. مهمترین
بخش مغز یا همان مخ، از دو نیمکره
چپ و راست تشکیل شده است. مناطق متفاوت این دو نیمکره، هر کدام وظایف جداگانهای
دارند، اما هماهنگ با یکدیگر عمل میکند.
5. قشر شنوایی اصلی
در ناحیه مرکزی مغز و درست واقع در زیر گوش، قشر شنوایی اصلی
قرار دارد که وظیفهاش
طبقهبندی و شناسایی انواع
صداهاست. حتی در شرایطی که انواع صداها درهم آمیخته باشند، مغزقادر به تفکیک کردن آنهاست.
6. قشر شنوایی ارتباطی
این بخش پیرامون قشر شنوایی اصلی قرار دارد و تجزیهوتحلیل
صداها را انجام میدهد. میتواند
صداهای آشنا، صدای پارس یک سگ و صدای گریه یک نوزاد را از یکدیگر تفکیک و شناسایی
کند.
7. قشر پیشحرکتی
این ناحیه که در جلوی قشر حرکتی قرار دارد، حرکتهای
پیچیدهتری نسبت به قشر حرکتی انجام
میدهد. درواقع عمل اصلی این بخش
برنامهریزی اعمال حرکتی است.
8. قشر حرکتی
این ناحیه با کارکرد حرکتی بدن سروکار دارد و اجرای حرکات
ارادی را انجام میدهد. حرکات ارادی با وضعیت فرد مطابقت دارند. البته این
ناحیه هماهنگ با مخچه که در قاعده مغز قرار دارد، عمل میکند.
9. قشر حسیـ
پیکری اصلی
این بخش مرکز حس بساوایی (لامسه) است و پیامهای
ارسالی ناشی از گرما، سرما، فشار و درد را در نقطههای
متفاوت گیرندهای پوستی دریافت و
شناسایی میکند.
10. قشر حسیـ
پیکری ارتباطی
این بخش، کاری به کار پیامهای
عصبی ارسالی از نقطههای متفاوت بدن ندارد، اما در شناسایی محرکهای
حسی نقش مهمی ایفا میکند.
در صورت آسیب دیدن این بخش فرد حس مربوط را درک میکند،
اما نمیتواند محل آن را تشخیص
دهد.
11. قشر بینایی ارتباطی
قشر بینایی ارتباطی اطلاعات دریافتی از سایر نقطههای
مغز را پردازش میکند. به علاوه، ارتباط
با قشر بینایی اصلی اطلاعات حسی مربوط به بینایی را تحلیل میکند
و تصاویر را میسازد.
12. ناحیه ورنیکه
ناحیه ورنیکه در ارتباط با ناحیه بروکا عمل میکند
و با درک یا فهمیدن زبان نوشتاری و گفتاری مرتبط است. آسیب به این ناحیه سبب میشود
که فرد کلمات را سلیس به هم متصل کند، اما عباراتی که میگوید
بیمعنی خواهد بود.
13. قشر بینایی اصلی
این ناحیه مرکز بینایی محسوب میشود
و اطلاعات حسی مربوط به چشم را دریافت میکند.
این ناحیه تصویری از آنچه را که چشم میبیند،
تشکیل میدهد، اما درک شکل اشیا،
اندازه آنها و رنگ آنها
به کمک قشر بینایی ارتباطی انجام میگیرد.
14. مخچه
مخچه که پیشآمدگی
انتهای پیشین سطح پشتی مغز را تشکیل میدهد،
کنترل تعادل، تنظیم سرعت و دامنه حرکات انسان را برعهده دارد.
شبکه سلولهای
دستگاه عصبی،
تعادل اطلاعات بین مغز و اندامها
را بر عهده دارند و شبکههای
ارتباطی بسیار پیچیدهای
را تشکیل میدهند. انتقال پیغامهای
عصبی در قالب تکانههای
الکتریکی انجام میگیرد و برخی از آنها
به اندامهای حسی و برخی دیگر
به ماهیچهها و یا اندامهای
مؤثر متصل هستند. نامگذاری
برخی از سلولهای عصبی به دلیل
مجاورت با یک ماهیچه یا استخوان، به نام همان ماهیچه یا استخوان انجام میگیرد؛
مانند عصب زندی که مربوط به استخوان ساعد میشود.